Modern Trade Việt Nam 2024: 57 tỷ USD và cơ hội từ vùng nông thôn chưa khai thác

Kênh Modern Trade Việt Nam chạm mốc 57 tỷ USD năm 2024

Modern Trade tại Việt Nam đã ghi nhận doanh thu 57 tỷ USD trong năm 2024, chiếm 29% tổng doanh số bán lẻ toàn quốc. Con số này tăng đáng kể từ mức 22% năm 2020, cho thấy sự dịch chuyển rõ ràng trong hành vi mua sắm của người tiêu dùng Việt. Với hơn 16.286 điểm bán hoạt động cuối năm 2024 – tăng gấp đôi chỉ trong bốn năm – kênh MT đang phủ sóng nhanh chóng và tạo ra cơ hội lớn cho các thương hiệu muốn tiếp cận người tiêu dùng hiện đại.

Nhìn vào cơ cấu mạng lưới, bạn sẽ thấy cửa hàng tiện lợi và minimarket chiếm hơn 45% tổng số điểm bán MT. Tiếp theo là chuỗi nhà thuốc và cửa hàng chuyên doanh với khoảng 20%. Điều này phản ánh xu hướng người tiêu dùng ưu tiên sự tiện lợi và trải nghiệm mua sắm nhanh gọn.

Dữ liệu tiêu dùng đứng sau sự tăng trưởng của Modern Trade

Thu nhập bình quân tháng của người Việt đạt 315 USD năm 2024, tạo nền tảng cho sự phát triển của kênh bán lẻ hiện đại. Đặc biệt, tầng lớp trung lưu hiện chiếm 56% tổng số hộ gia đình – nhóm khách hàng có sức mua ổn định và sẵn sàng chi tiêu nhiều hơn cho chất lượng sản phẩm và trải nghiệm mua sắm.

Tầng lớp này không chỉ tìm kiếm giá cả hợp lý mà còn quan tâm đến nguồn gốc xuất xứ, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm và dịch vụ khách hàng. Modern Trade đáp ứng đúng những yêu cầu này với hệ thống quản lý tập trung, nguồn hàng minh bạch và không gian mua sắm được kiểm soát chất lượng.

Phân bố địa lý: 30% tập trung tại hai thành phố lớn

Khoảng 30% tất cả các điểm bán Modern Trade hiện tập trung tại Hà Nội và TP.HCM. Con số này phản ánh mật độ dân cư cao, thu nhập trung bình cao hơn và thói quen mua sắm hiện đại đã hình thành ở hai trung tâm kinh tế lớn nhất.

Tuy nhiên, sự tập trung này cũng tạo ra áp lực cạnh tranh gay gắt. Các chuỗi minimart phải canh tranh từng mét vuông mặt bằng, từng phân khúc khách hàng. Chi phí thuê mặt bằng, nhân sự và marketing tại hai thành phố này ngày càng tăng, đẩy nhiều thương hiệu tìm kiếm cơ hội ở các thị trường mới.

Cơ hội chưa khai thác: 60% dân số nông thôn

Gần 60% dân số Việt Nam sống ở khu vực nông thôn, nơi mức độ thâm nhập của Modern Trade vẫn còn hạn chế. Đây chính là miền đất vàng mà các chuỗi bán lẻ hiện đại đang nhắm tới trong giai đoạn 2025-2027.

Thị trường nông thôn Việt Nam không còn là hình ảnh lạc hậu mà nhiều người vẫn nghĩ. Thu nhập nông thôn tăng nhờ nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, công nghiệp chế biến và kinh tế số. Người tiêu dùng nông thôn ngày càng quen với smartphone, mua sắm online và có nhu cầu sản phẩm chất lượng cao như khu vực thành thị.

Tuy nhiên, để thâm nhập thành công vào thị trường này, các chuỗi MT cần điều chỉnh mô hình kinh doanh. Cửa hàng cần quy mô nhỏ hơn, tối ưu chi phí vận hành, và linh hoạt về danh mục sản phẩm phù hợp với nhu cầu địa phương. Một số chuỗi đã thử nghiệm mô hình mini-store tại thị trấn cấp huyện với diện tích 50-80m2, tập trung vào hàng thiết yếu và sản phẩm địa phương.

Chiến lược omnichannel: kết nối online và offline

Tương lai của Modern Trade không chỉ nằm ở việc mở thêm cửa hàng vật lý. Chiến lược omnichannel – kết hợp bán lẻ online và offline – đang trở thành yếu tố then chốt để tăng trưởng bền vững.

Người tiêu dùng Việt ngày càng quen với việc đặt hàng qua app và nhận tại cửa hàng, hoặc mua online giao tận nhà trong vòng 1-2 giờ. Các chuỗi MT đang đầu tư mạnh vào công nghệ: app di động, hệ thống quản lý kho tự động, dữ liệu khách hàng và chương trình khách hàng thân thiết số hóa.

Mô hình này không chỉ tăng doanh thu mà còn thu thập dữ liệu hành vi khách hàng. Từ đó, các chuỗi tối ưu danh mục sản phẩm, dự báo nhu cầu chính xác hơn và cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm. Ví dụ, một khách hàng thường xuyên mua sữa không đường có thể nhận được khuyến mãi cho sản phẩm tương tự hoặc các sản phẩm bổ sung như yến mạch.

Thách thức và yếu tố cần lưu ý

Mặc dù triển vọng tích cực, Modern Trade tại Việt Nam vẫn đối mặt với một số thách thức. Chi phí vận hành tăng cao, đặc biệt là tiền thuê mặt bằng và nhân sự tại các thành phố lớn. Cạnh tranh từ các chuỗi nội địa và quốc tế ngày càng gay gắt. Thị trường nông thôn tuy tiềm năng nhưng cần đầu tư dài hạn và chấp nhận tỷ suất lợi nhuận thấp hơn trong giai đoạn đầu.

Bên cạnh đó, kênh truyền thống (traditional trade) vẫn chiếm 71% thị phần bán lẻ. Các cửa hàng tạp hóa, chợ truyền thống vẫn gần gũi với người tiêu dùng nhờ vị trí thuận tiện, mối quan hệ cá nhân và khả năng bán lẻ linh hoạt. Modern Trade cần học cách cạnh tranh không chỉ bằng quy mô mà còn bằng trải nghiệm và giá trị gia tăng.

Lộ trình cho thương hiệu muốn tận dụng cơ hội Modern Trade

Nếu bạn đang xây dựng chiến lược phân phối cho thương hiệu FMCG hoặc hàng tiêu dùng, đây là một số điểm cần cân nhắc:

• Ưu tiên các chuỗi có mạng lưới rộng: Tập trung nguồn lực vào 3-5 chuỗi lớn nhất trước khi mở rộng sang chuỗi nhỏ hơn. Điều này giúp tối ưu chi phí trade marketing và đàm phán tốt hơn.
• Chuẩn bị cho thị trường nông thôn: Thiết kế SKU phù hợp với sức mua và nhu cầu địa phương. Đừng chỉ sao chép nguyên chiến lược thành thị.
• Đầu tư vào in-store marketing: Các điểm chạm trong cửa hàng (POSM, sampling, promoter) vẫn quyết định phần lớn quyết định mua ngay tại quầy.
• Tích hợp online: Đảm bảo sản phẩm có mặt trên các nền tảng e-commerce của chuỗi MT. Nhiều khách hàng nghiên cứu online trước khi mua tại cửa hàng.
• Theo dõi dữ liệu bán hàng: Làm việc chặt chẽ với đội ngũ category manager của chuỗi để có báo cáo sell-out thường xuyên, từ đó điều chỉnh chiến lược kịp thời.

Modern Trade Việt Nam đang ở giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ với doanh thu 57 tỷ USD năm 2024 và chiếm 29% thị phần bán lẻ. Trong khi hai thành phố lớn đã bão hòa, thị trường nông thôn với 60% dân số vẫn còn nhiều dư địa. Các thương hiệu cần chuẩn bị chiến lược omnichannel, tối ưu chi phí và linh hoạt thích nghi với từng phân khúc địa lý để tận dụng cơ hội này. Nếu bạn đang tìm kiếm hướng đi cho kênh phân phối, đây là thời điểm đáng để đầu tư nghiên cứu và thử nghiệm tại các thị trường cấp 2 và cấp 3.